بررسی فقهی تعیین جنسیت فرزند در فقه امامیه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش پژوه دکتری فقه خانواده، از کشور افغانستان، مجتمع آموزش عالی بنت الهدی، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران.

2 استادیار گروه فقه خانواده، مجتمع آموزش عالی بنت الهدی، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران.

چکیده

تعیین جنسیت فرزند که باهدف پیشگیری از بیماری‌های وابسته به جنس و علاقه والدین به فرزندی خاص صورت می‌گیرد به والدین شانس شروع بارداری با علم به سالم بودن جنین و عاری بودن از هرگونه اختلال ژنتیکی و ناهنجاری را می‌دهد. هدف از پژوهش حاضر که در محدوده فقه و به‌روش توصیفی- تحلیلی بااستفاده از منابع معتبر کتابخانه‌ای گردآوری شده است بررسی فقهی تعیین جنسیت فرزند از نظر فقهای امامیه است. نتایج نشان داد که فقهای امامیه بااستناد به قواعد فقهی مانند قاعده لاضرر، لاحرج و اصاله البرائه به جواز تعیین جنسیت فرزند، البته در مواردی که منجر به فساد و خطری برای جامعه و فرد نشود، حکم داده‌اند.
 

کلیدواژه‌ها


  1. * قرآن کریم (1388). الهی قمشه‌ای، مهدی. قم: فاطمه الزهرا.

    1. آخوند خراسانی، محمدکاظم (1409). کفایه الاصول. قم: آل البیت.
    2. تسخیری، محمدعلی (بی‌تا). نگاهى به موضوع شبیه‌سازى انسان به‌کمک تکنولوژى جدید. نشریه فقه اهل بیت (ع)، شماره52، 59- 70.
    3. جمالی، جمال‌الدین (1350). لاضرر و لاضرار فی الاسلام. نشریه کانون، 11(1)، 64- 67.
    4. جوادی آملی، عبدالله (1392). نظام خانواده در اسلام. قم: اسراء.
    5. جوانمرد فرخانی، ابراهیم.، و جاور، حسین (1400). بررسی مشروعیت انتخاب جنسیت جنین در فقه امامیه و اهل سنت. نشریه فقه و اصول، 2(53)، 29- 49.
    6. جوهری، اسماعیل بن حماد (1410). تاج‌اللغه و صحاح‌العربیه. بیروت: دار العلم للملابین.
    7. حرعاملى، محمد بن حسن (1409). وسائل الشیعه. قم: مؤسسه آل البیت (ع).
    8. حسینی، سید احمد (1381). احتیاط‌های روا و ناروا، معیارها و ضوابط. نشریه فقه کاوشی نو در فقه اسلامی، 35(1)، 5- 55.
    9. خلف، طارق عبدالمنعم محمد (2010). احکام التدخل الطی فی النطف البشریه. اردن: دارالنفانس.
    10. دژکام، لطف‌االله.، و عباس‌زاده، محمد (1390). درمان ناباروری و تعیین جنسیت جنین در چالش با حکمت و عدالت خداوند. نشریه الهیات تطبیقی، 2(6)، 51- 60.
    11. سیستانی، سید علی (1435). استفتائات جدید. قم: مکتب آیت‌الله سیستانی.
    12. شمس لاهیجانی، مریم (1384). تعیین جنسیت و مکانیسم‌های آن در جانوران. تهران: مرکز چاپ و انتشارات دانشگاه شهید بهشتی.
    13. شیخ انصاری، مرتضی (1419). فرائد الاصول. قم: مجمع الفکر الاسلامی.
    14. صاحب کشف، حمید.، و همکاران (1386). بررسی ناهنجاری کروموزوم‌های جنسی در تشخیص ژنتیکی قبل از لانه‌گزینی. نشریه زنان، مامایی و نازایی ایران، 2(10)، 127- 132.
    15. صدر، سید محمد (1420). جامع الاحکام الشرعیه. بیروت: دارالتعارف.
    16. صدوق، محمد بن على بن بابویه (1413). من لا یحضره الفقیه. قم: دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه.
    17. طباطبایی، سید محمدحسین ( 1392). المیزان فی تفسیر القرآن. بیروت: مؤسسه الاعلمی للمطبوعات.
    18. طبرسی، فضل بن حسن (1426). مجمع البیان فی تفسیر القرآن و الفرقان . تهران: انتشارات دارالاسوه للطباعه و النشر.
    19. طوسی، محمد بن حسن (1407). تهذیب الاحکام. تهران: دارالکتب الاسلامیه.
    20. طوسی، محمد بن حسن (1409). التبیان فی تفسیر القرآن. بی‌جا: مکتب الاعلام الاسلامی.
    21. عمید، حسن (1390). فرهنگ عمید. تهران: امیرکبیر.
    22. فیض، علیرضا (1387). مبادی فقه و اصول. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
    23. کاظمی، جواد (1365). مسالک الافهام الى آیات الاحکام. تهران: فاطمه الزهرا.
    24. کلینى، محمد بن یعقوب (1429). الکافی. تهران: دارالکتب الاسلامیه
    25. لاریجانی، صادق (1381). نظریه حق‌الطاعه. نشریه پژوهش‌های اصولی، 5(1)، 11- 26.
    26. مبشر کاشانی، سید محمدحسن (بی‌تا). استفتاء در مورد تعیین جنسیت جنین. پایگاه اطلاع‌رسانی آیت‌الله مبشر کاشانی https://www.mobasherkashani.ir
    27. محسنی، محمدآصف (1424). الفقه و مسائل طبیه. قم: انتشارات دفتر تبلیغات اسلامى حوزه علمیه.
    28. محقق داماد، مصطفی (1384). قواعد فقه (بخش مدنی2). تهران: انتشارات سمت.
    29. مکارم شیرازى، ناصر.، و همکاران (1387). تفسیر نمونه. تهران: انتشارات دار الکتب الاسلامیه.
    30. مکارم شیرازی، ناصر (1411). القواعد الفقهیه (لمکارم). قم: مدرسه امام امیرالمؤمنین (ع).
    31. مکارم شیرازی، ناصر (1428). المسائل المستحدثه. قم: مدرسه امام علی بن ابی‌طالب.
    32. مؤمن قمی، محمد ( 1415). کلمات سدیده فی مسائل جدیده. قم: دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه.
    33. مؤمن قمی، محمد (1429). فقه پزشکی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
    34. میرمحمدی، ابوالفضل (بی‌تا). قاعده لاحرج، مقالات و بررسی‌ها. نشریه گروه تحقیقاتی دانشکده الهیات و معارف اسلامی، (5)44و43، 1- 17.
    35. نائینى، محمدحسین (1417). فوائد الاصول. قم: دفتر انتشارات اسلامى.
    36. نوری‌زاده، رقیه، و همکاران (1389). چالش‌های اخلاقی تعیین جنسیت به‌دلایل غیرپزشکی به‌روش تشخیص ژنتیکی پیش از کاشت جنین. نشریه اخلاق پزشکی، سال چهارم، شماره دوازدهم، 107- 132.
    37. هادوی تهرانی، مهدی (بی‌تا). احکام پزشکی. تهران: خانه خرد.
    38. هارپر، جویس.، و همکاران (1384). تشخیص ژنتیکی رویان پیش از لانه‌گزینی. مترجم: مزدرانی، حسین. ستهران: دانشگاه تربیت مدرس.
    39. Egozcue, J., Santalo´, J., Gime´nez, C., Pe´rez, N., & Vidal, F. (2000). Preimplantation genetic diagnosis. Molecular and Cellular Endocrinology, 77.
    40. Fragouli, E. (2007). Preimplantation genetic diagnosis: present and future. J Assist Reprod Genet, 24.
    41. Robertson, J. A. (2003). Extending preimplantation genetic diagnosis: medical and non- medical uses. J Med Ethics, 29.