مطالعه انسانشناختی فرهنگی مادران محصل در دوره کرونا

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانش پژوه کارشناسی تبلیغ و ارتباطات، از کشور افغانستان، مجتمع آموزش عالی بنت الهدی، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران.

چکیده

هدف مقاله حاضر، مطالعه و بررسی زندگی مادران محصل در دوره کرونا از منظر انسان‌شناسی فرهنگی است و ابعاد مختلف فرهنگی مادران محصل طلبه و دانشجو با ملیت‌های مختلف در شهر قم را تبیین می‌کند. پرسش‌های محوری پژوهش حاضر این است که مادران محصل در این دوران با چه چالش‌هایی روبه‌رو هستند، چه تغییری در روحیه و انگیزه مادران محصل به‌وجود آمده است، ارتباط عاطفی آنها با فرزند محصلشان چه تفاوتی کرده است، روحیه فرزندان نسبت به تحصیل مادران و خودشان درمقایسه با قبل چه تغییری کرده است، مزایا و معایب این شیوه از تحصیل (مجازی) برای مادران محصل چیست. پژوهش حاضر به‌روش مردم‌نگاری انجام و داده‌های آن با مصاحبه نیمه‌ساختاریافته گردآوری شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که انگیزه تحصیلی مادران محصل در این دوره کاهش پیدا کرده، اما همدلی و همراهی بین زوجین بیشتر شده است. مادرانی که نوزاد دارند از شیوه تحصیل مجازی استقبال کرده، ولی دیگر افراد نسبت به آن رضایت نشان نداده‌اند. نکته مهم در تحقیقات این است که مهمترین اصل برای مصاحبه‌شوندگان، مادری است و تحصیل در درجه بعدی قرار دارد. بااین‌وجود، رشد و تعالی مادران محصل نیازمند همکاری و سازگاری سیستم آموزش ‌عالی با زندگی این قشر از جامعه است.
 

کلیدواژه‌ها


  1. احمدی، علی اصغر (1375). والدین تحصیل و انگیزه. نشریه پیوند، 201، 32-39.
  2. اردبیلی، محدث.، جوادیان‌نیک، سمیه.، آزادمنش، مصطفی.، و مکیان، امیر (۱۳۹۸). کرونا (تعاریف، مداخلات، پیامدها). نشریه مطالعات روان‌شناسی و علوم تربیتی، شماره۲۳، 145-150.
  3. بهرامی، فاطمه.، و اعتمادی، عذرا (1389). رشد تحصیلات زنان در ایران به‌عنوان الگویی از زن مسلمان. مجموعه مقالات برگزیده همایش اندیشه راهبردی زن و خانواده. قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
  4. خانجانی، زینب.، پیمان‌نیا، بهرام.، و هاشمی، تورج (۱۳۹5). پیش‌بینی کیفیت تعامل مادر و کودک با انواع اختلالات اضطرابی در کودکان دبستانی باتوجه به ویژگی‌های فرهنگی و مادران ایرانی. نشریه اندیشه‌های نوین تربیتی دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی دانشگاه الزهرا، 2(۱۲)، 260-239.
  5. شمسی شهرآبادی، محمود (1399). گزارشی در مورد کروناویروس‌ها و مروری بر اطلاعات جدید در تعریف و مشخصات ویروس عامل کووید 19. نشریه فرهنگ و ارتقای سلامت فرهنگستان علوم پزشکی، 1(4)، 30-26.
  6. شیرالی‌نیا، خدیجه.، ایزدی، معصومه.، و اصلانی، خالد (۱۳۹۸). نقش واسطه‌ای استرس فرزندپروری کیفیت رابطه مادر-کودک، سلامت روان مادر، رابطه بین فرزندپروری ذهن‌آگاهانه، مشکلات رفتاری کودکان. نشریه فرهنگ مشاوره و روان‌درمانی دانشگاه علامه طباطبایی، 10(38)، 1٣۵-١4۶.
  7. شیرزادی، پرستو.، امینی شیرازی، نرگس.، و اصغرپور لشکامی، زهرا (۱۳۹٩). رابطه اضطراب کرونا در مادر با تعامل والد-کودک و پرخاشگری کودکان در ایام قرنطینه. نشریه خانواده‌پژوهی، 62(1)، ١۵۴-139.
  8. عبدالله آبادی، فهیمه.، غفاری، مجید.، و نادری، حبیب‌الله (۱۳۹۸). حمایت اجتماعی مرتبط با نقش تعارضات، نقش کار خانواده تحصیل و فرسودگی تحصیلی در زنان. نشریه فرهنگ مشاوره و روان‌درمانی دانشگاه علامه طباطبایی، 10(40)، ١55-١82.
  9. عمادزاده، مصطفی (1382). اهمیت سرمایه‌گذاری در آموزش زنان. نشریه زن در توسعه و سیاست، 7(1)، ١40-11۵.
  10. کارل، الکسیس (1354). انسان موجودی ناشناخته. مترجم: دبیری، پرویز. تهران: نگاه.
  11. کلینی، محمدبن یعقوب (1407). الکافی. تصحیح: غفاری، علی‌اکبر.، و آخوندی، محمد. تهران: دار الکتب الاسلامیه.
  12. مجموعه بیانات رهبری. https://www.leader.ir
  13. مجموعه سخنرانی استاد پناهیان. http://panahian.ir
  14. موسوی، سمیه سادات (۱۳۹2). اخلاق تحصیل زنان. نشریه معرفت، 22(185)، 99-114.
  15. مولای قولنجی، یعقوب (1399). بررسی چالش‌های آموزش مجازی و کرونا. نشریه مطالعات روان‌شناسی و علوم تربیتی، 50(1)، 206-191.
  16. نوری، اعظم (۱۳۹۳). نقش مادری در آموزه‌های قرآنی. نشریه پژوهشنامه اسلامی زنان و خانواده، 2(2)، 92-71.
  17. هدایتی، فریفته (1399). کرونا و فرصت آموزش مجازی. مصاحبه پژوهشــی، وب سایت خبرگزاری صدا و سیما. https://shahraranews.ir/fa/news/47930/, 1399
  18. Li, W., Yang, Y., Liu, Z, H., Zhao, Y, J., Zhang, Q., Zhang, L., et al. (2020). Progression of Mental Health Services during the COVID-19 Outbreak in China. International Journal of Biological Sciences, 16(10), 1732-1735.
  19. Manuell, M. E., & Cukor, J. (2011). Mother Nature versus human nature: Public compliance with evacuation and quarantine. Disasters, 35(2), 417-442
  20. Rosenweig, M. R., & Wolpin, K. J. (1994). Are There Increasing Returns to Intergenerational Production of Human Capital. Journal of Human Resources 29, 670-693
  21. Strauss, J., & Beegle, K. (1996). Intra Household Allocations, MSU International Development, Working Paper. MI: Mishigan State University.